Italiaans leren? Schrijf je nu in!

Italië is een prachtig land en biedt voor elk wat wils. Maar wist je dat Italië nóg leuker wordt als je de taal spreekt? Eind september starten de taalcursussen van de Volksuniversiteit Utrecht weer. Het volledige programma staat nu online, dus schrijf je gauw in. Wil je je niveau laten bepalen door een van de docenten? Kom dan naar de Open Dag op zaterdag 30 augustus. A presto!

Zomaar een dag uit het leven van een tolk

Afgelopen dinsdagmiddag werd ik gebeld of ik woensdagochtend beschikbaar was voor een tolkopdracht. Ja, mijn agenda was nog leeg, maar waar ging het precies om? Of ik wilde tolken bij interviews met de Italiaanse regisseur Daniele Luchetti (van o.a. Mio fratello è figlio unico en La nostra vita), want zijn nieuwe film Anni felici ging gisteren officieel in première. En of ik dat wilde!

En zo zat ik woensdagochtend in het chique Ambassade Hotel aan de Herengracht in Amsterdam, een beetje nerveus zoals ik dat altijd ben als ik moet tolken. De interviews vonden plaats in de schattige bibliotheek van het hotel, waar de boeken staan van alle schrijvers die ooit in het hotel hebben overnacht. Daniele Luchetti arriveerde in spijkerbroek en hippe gympen, met een smartphone in de hand om te kunnen communiceren met zijn dertienjarige zoon Federico, die voor de gelegenheid met hem was meegereisd naar Amsterdam. Een sympathieke man, die ontspannen antwoord gaf op de soms toch behoorlijk persoonlijke vragen van de journalisten. Anni felici is tot op zekere hoogte autobiografisch, en dus wilde de pers alles weten over de overeenkomsten tussen Guido, de narcistische, gefrustreerde, opvliegende kunstenaar uit de film, en Luchetti’s vader; tussen Serena, die in de film een lesbische affaire begint, en Luchetti’s moeder; tussen hun zoon Dario, die alles vastlegt met een ouderwetse Super 8-camera, en Luchetti zelf. Er werd gevraagd hoe het was om op te groeien in de jaren zeventig, met ouders die zich meer bezighielden met kunst, de zoektocht naar vrijheid en seksualiteit dan met hun kinderen. Ik hoorde waarom Luchetti nog steeds liever werkt met film in plaats van digitaal en hoe hij erin slaagt de acteurs zo natuurlijk en spontaan over te laten komen. Ik weet nu dat de Super 8-beelden uit de film echt door de kinderen zijn gemaakt, want een regisseur kan nooit meer met een kinderlijke blik naar de dingen kijken.

Tolken voor Daniele Luchetti ging ontspannen en vanzelf. Ik merkte dat hij eraan gewend is om met een tolk te werken, en dus in hapklare brokjes spreekt die voor mij als tolk behapbaar zijn. Na de interviews namen we hartelijk afscheid met twee zoenen, zoals dat met Italianen nu eenmaal gaat - succesvol regisseur of niet. En alsof mijn dag zo nog niet bijzonder genoeg was, werd ik uitgenodigd om de officiële première bij te wonen. Onder het genot van een glaasje prosecco zag ik hoe Anni felici een mooie afsluiter is van een reeks films waarin de dynamiek binnen een gezin centraal staat, hoe Luchetti er wederom in is geslaagd om een prachtfilm te maken waar het vakmanschap van afstraalt.

Een dag als gisteren is waarom ik zo van mijn werk houd!

 

Benieuwd naar de film? Anni felici draait vanaf 8 mei in de Nederlandse filmtheaters.    

Vers van de pers: De wortels van het kwaad

Na het spannende eerste deel van Roberto Costantini’s trilogie over Michele Balisteri, ligt nu ook deel twee in de winkels: De wortels van het kwaad.

De jonge Michele Balistreri groeit op in het Tripoli van de jaren zestig, toen Libië nog een Italiaanse kolonie was. Na de staatsgreep van Khadaffi lopen de spanningen tussen de Italiaanse bewoners en andere bevolkingsgroepen snel op. De westerse belangen komen op het spel te staan. Als zoon van een machtige ingenieur lijkt Michele lange tijd onkwetsbaar, tot de dood van zijn buurmeisje Nadia en zijn moeder die illusie ruw verstoren.
Vele jaren later is Balistreri een gedesillusioneerde politiecommissaris in een ingeslapen wijk in Rome. Zijn nachten vult hij met seks, alcohol en poker. Overdag houdt hij een oogje op Claudia, de roekeloze dochter van een collega, en onderzoekt hij de mysterieuze moord op de Zuid-Amerikaanse Anita Messi. Als Balistreri ontdekt dat beide vrouwen iets te maken hebben met de dood van zijn vroegere buurmeisje Nadia, opent de beerput van het verleden zich.

 

Roberto Costantini, De wortels van het kwaad

Oorspronkelijke titel: Alle radici del male
Uit het Italiaans vertaald door: Miriam Bunnik en Mara Schepers
Uitgeverij Wereldbibliotheek BV
448 pagina's
ISBN 9789028425699
Prijs € 19,95

 

Rome, mijn Eeuwige Stad

Afgelopen weekend was ik eindelijk weer eens in Rome, mijn mooie Rome, mijn Eeuwige Stad. Een stad vol herinneringen, een stad waar ik ooit verliefd op werd en die de reden was waarom ik besloot Italiaans te gaan studeren. De stad, dus, die ervoor heeft gezorgd dat ik tolk, vertaler en docent Italiaans ben geworden. Duizenden woorden heb ik al geschreven in een poging uit te leggen wat Rome nu precies voor mij betekent, wat zij met me heeft gedaan, maar dat lijkt nooit helemaal te lukken.

Dat Roma een anagram is van amor, liefde, is volgens mij geen toeval. Ze heeft bij mij al vrijwel meteen een liefde doen ontstaan die tot op de dag van vandaag nooit is overgegaan. Charmante steegjes, sfeervolle pleintjes, klaterende fonteinen en authentieke trattorie… Maar ook de geur van verse caffè, druk gebarende Italianen in bontjas en toeristen in korte broek: Rome ontroert me, doet me overstromen van liefde en smelten van geluk. Met name vroeg in de ochtend, bij zonsopkomst, als het nog relatief rustig is op straat, de toeristen nog slapen, maar de marktkoopman zijn kraam al aan het opbouwen is en het gerammel van koffiekopjes al uit de barretjes komt, loop ik verrukt en verliefd door de stad. Op dit soort momenten krijg ik gewoonweg geen genoeg van het gevoel dat alleen Rome me kan geven. Rome inspireert mij. Rome lijkt mij te willen zeggen dat ik moet leven, moet genieten, moet ervaren. Rome geeft mij, ondanks de razende motorini, de piepende bussen, de massa’s toeristen, een overweldigend gevoel van rust.

Afgelopen weekend was ik in Rome voor een seminar voor docenten Italiaans. Alma Edizioni, een uitgever van lesmethoden, verzorgde een didactisch spektakel waarin niet alleen de geschiedenis van de Italiaanse taal aan bod kwam, maar ook de eventuele problemen die zich voordoen als je deze taal aan buitenlandse studenten doceert. Leuke weetjes passeerden de revue; zo weet ik nu bijvoorbeeld dat de i de meest voorkomende letter is in het Italiaans en dat er ooit een taalkundige is geweest die het Italiaans geschikt vond als universele wereldtaal in plaats van Esperanto. We deden inspirerende oefeningen die mij volop nieuwe ideeën hebben gegeven voor mijn eigen lessen en ik heb interessante gesprekken gevoerd met docenten Italiaans van over de hele wereld.

Dit seminar was natuurlijk gewoon een goed excuus om weer even wat tijd door te brengen in de stad van mijn dromen. De rest van het weekend was vooral gevuld met heerlijk eten in de prachtige tuin van restaurant l’Archeologia aan de Via Appia Antica, struinen door de straatjes van het centro storico, ontbijten in de zon op het Piazza di Santa Maria in Trastevere, een heerlijk glas wijn bij Vinando in het Joodse Ghetto. Het was een tijdje geleden dat ik in Rome was, maar nee, er is niets veranderd. Rome is en blijft de mooiste stad op aarde!

 

Met Miriam Bunnik naar Liguria

Een tijdje geleden kreeg ik een leuke eindredactieklus en het resultaat daarvan ligt nu in de winkels. Apetrots ben ik op vriendin en collega Miriam Bunnik, nu haar eerste boek is verschenen. Liefde voor Liguria is meer dan een reisgids, het is een ontdekkingsreis langs de vele mooie, bijzondere, onontdekte en lekkere plekjes van deze prachtige regio.

Een stukje uit Miriams voorwoord:
"Italië is een schitterend mozaïek, een lappendeken van allerlei verschillende stukjes land met elk een eigen verhaal, eigen recepten, een eigen ‘taal’. Met haar 20 regio’s biedt Italië voor elk wat wils en er valt altijd iets nieuws te ontdekken. Eén van de nog vrijwel onontdekte regio’s is Liguria, in het noordwesten. Een regio die bekendstaat om haar grillige landschap, haar ietwat gesloten bevolking en haar kruidige keuken. Met haar ‘hooghartige’ hoofdstad Genua, die met haar imago van smeltkroes van zeevaarders en ontdekkingsreizigers menig hart heeft gestolen. Waar nog regelmatig mensen aan wal gaan met hoop op een betere toekomst.
[…] Ik neem jullie mee op ontdekkingstocht langs al deze mooie dingen. Langs machtige havens, mooie stranden en adembenemende panorama’s. Langs Unesco-erfgoed, middeleeuwse kastelen en ritselende olijfbomen. We gaan te voet, met de trein en met de boot (van cruiseschip tot plezierjacht). Over land, maar vooral ook over zee, want Liguria heeft iets met de zee. We gaan op kruistocht, reizen langs de grootste Italiaanse marinebasis en begeven ons in de strijd tussen de maritieme republieken van vroeger. Ga je mee?"

Aan de hand van boeiende achtergrondverhalen en haar eigen foto’s neemt Miriam jullie mee naar de vier provincies van Liguria: Imperia, Savona, Genua en La Spezia. Ze laat de plekjes zien die je echt niet mag missen en laat je kennismaken met de gastronomische, historische en culturele hoogtepunten van dit mooie stukje Italië. Een aanrader voor iedereen die van plan is Liguria te bezoeken!

Il Carnevale di Venezia

Man is least himself when he talks in his own person. Give him a mask, and he will tell you the truth. - Oscar Wilde

Vandaag is het martedì grasso, letterlijk vette dinsdag. De laatste dag van het carnavalsfeest dat de vastenperiode inleidt. Als geboren Brabantse heb ik altijd carnaval gevierd, maar dit jaar deed ik dat op een wel heel bijzondere plek: Venetië.

Het Carnevale van Venetië is een van de beroemdste carnavalsfeesten ter wereld, vooral vanwege de traditionele kostuums en maskers  waarin de veneziani zich hullen. Deze maskers kennen een lange traditie en werden vroeger meerdere maanden per jaar gebruikt. Een masker stelde de arme patriciër in staat om anoniem te bedelen op de hoek van de straat en hielp de liefhebber van gokspelletjes om uit handen te blijven van zijn schuldeisers. De veneziani droegen (en dragen) maskers en kostuums om hun identiteit te verhullen en sociale, religieuze, seksuele en culturele verschillen op te heffen. Zo ontstond een vrolijke, kleurrijke mengelmoes van sociale klassen waarin alle remmen konden worden losgegooid, vaak met enige hulp van muziek en drank. Al gauw stond Venetië bekend als een stad van vrijheid en plezier, waar alles kon en mocht. Napoleon maakte een einde aan de traditie van het masker, uit angst voor sociale onrust en ongehoorzaamheid van de burgers, en daarmee raakte ook het carnaval tijdelijk in vergetelheid.

Een van de gebruikelijkste uitdossingen is ongetwijfeld de Bauta, een typisch Venetiaanse figuur met een bijzonder wit masker (larva) dat het halve gezicht bedekt, gedragen met een driekantige steek (tricorno) en grote zwarte mantel (tabarro). De bauta werd veel gedragen tijdens het oude carnaval, maar ook bij andere gelegenheden waar enige anonimiteit van pas kon komen: de bijzondere vorm van het masker stelde de drager ervan dan ook in staat om te eten en drinken zonder het masker af te hoeven zetten. De vorm van de neus zorgde voor vervorming van de stem en daarmee was de vermomming compleet. Andere kostuums uit die tijd zijn bijvoorbeeld de Gnaga, mannen die zich als vrouw verkleden met een masker met een katachtig uiterlijk, en il medico della peste, de pestdokter met het kenmerkende masker met de lange snavel. Rond het begin van de zeventiende eeuw raakten ook de personages van de commedia dell’arte in zwang tijdens het carnaval: Arlecchino, Pulcinella, Colombina en il Capitano werden graag geziene gasten op de gemaskerde bals.

Na een lange periode van afwezigheid keerden de maskers terug naar Venetië toen in 1979 het carnaval als een feniks uit zijn as herrees. De Venetiaanse VVV wilde het toerisme in het laagseizoen stimuleren en dat is gelukt. Het moderne carnaval heeft elk jaar een ander thema, en dit jaar was dat La natura fantastica. Bloemen, vogels, vlinders, veren: alles kwam voorbij in een kleurrijk geheel dat een onuitwisbare indruk op mij heeft gemaakt. Ik waande me in vervlogen tijden, omringd door courtisanes en doges, vrijmetselaars, edellieden en armoedzaaiers. En door toeristen, want met name het laatste weekend stroomt de stad vol met Italiaanse en buitenlandse bezoekers. Maar ondanks de drukte, ondanks de stromende regen, ondanks de natte voeten door het acqua alta op het San Marco-plein, heb ik genoten van het magische Venetië. Van de relatieve rust door de afwezigheid van auto’s en motorini, van Spritz met typisch Venetiaanse hapjes, cicchetti, in een barretje in Cannaregio, van de kleurrijke huisjes op Burano en van frittelle, een soort oliebol die traditioneel met carnaval wordt gegeten. La Serenissima heeft ook mij verleid!