Misverstanden over vertalen

Er bestaan nogal wat misverstanden over vertalen en het vak van de vertaler. Zo is vertalen kennelijk niet meer dan het overzetten van woorden van de ene in de andere taal en zou iedereen die een tweede taal aardig spreekt vertaler kunnen worden. Onlangs schreef ik voor het blog van het Netwerk Vertalers Italiaans een kort artikel aan de hand van drie vragen die ik met enige regelmaat van (potentiële) opdrachtgevers krijg. 

Drie vragen aan een vertaler

In mijn dagelijkse contact met klanten merk ik dat zij vaak geen goed beeld hebben over tolken en vertalen. Op zich heel begrijpelijk en daarom wil ik hier een aantal vragen die ik met enige regelmaat krijg beantwoorden.

Kan mijn vertaling niet sneller klaar zijn? Ik heb hem morgen nodig!

Een vertaler is geen vertaalmachine. Vertalen is geen kwestie van woordjes omzetten van de ene taal in de andere, er komt veel meer bij kijken. Bovendien is een vertaler geen wandelend woordenboek (een veel voorkomend misverstand!). Wij moeten regelmatig wat opzoeken en doen veel research om tot de juiste terminologie te komen. Dat is met name heel belangrijk wanneer het om bijvoorbeeld technische, juridische of medische vertalingen gaat. In andersoortige teksten vergt vertalen juist een flinke dosis creativiteit. Denk aan marketingteksten: wat werkt in de ene taal en cultuur, is niet noodzakelijkerwijs effectief in een andere. Een goede vertaler houdt daar rekening mee, en dat kost tijd. Bovendien wordt in veel gevallen een vertaling nog nagekeken door een tweede vertaler of proeflezer.

Zo duur? Ik kan het elders veel goedkoper krijgen!

Veruit de meeste vertalers werken als zzp’er, als zelfstandig ondernemer dus. Dat betekent dat zij hun eigen prijs bepalen, waarbij rekening wordt gehouden met de hoeveelheid te vertalen tekst, de moeilijkheidsgraad van de tekst, de benodigde tijdsduur, etc. Elke vertaler bepaalt op die manier een voor hem of haar passend (woord)tarief, en dat kan dus uiteenlopen. Meestal is het wel lonend om direct zaken te doen met de vertaler zelf, zonder tussenkomst van een vertaalbureau. Zij huren diezelfde freelancers in, maar leggen natuurlijk hun aandeel boven op het tarief van de zzp’er. Dan valt de prijs dus in de meeste gevallen sowieso hoger uit. Overigens wil ik daarmee niet zeggen dat een vertaalbureau nooit toegevoegde waarde heeft. Wanneer een tekst bijvoorbeeld in verschillende talen tegelijk vertaald moet worden, kan een vertaalbureau in één keer helpen en hoef de klant niet verschillende freelancers aan te schrijven.

Is een beëdigde vertaling een garantie voor kwaliteit?

Niet per se. Een beëdigde vertaling is nodig voor officiële buitenlandse documenten die je in Nederland wilt gebruiken. Een beëdigd vertaler is ingeschreven in het Register beëdigde tolken en vertalers en voldoet aan alle eisen om deze officiële documenten te mogen vertalen. Dit betekent dus niet dat een beëdigd vertaler betere kwaliteit levert dan een vertaler die niet beëdigd is. Vaak is de prijs voor beëdigde vertalingen wel hoger. Dit heeft o.a. te maken met het feit dat zo’n vertaling geprint, gestempeld en verstuurd moet worden, en dus arbeidsintensiever en tijdrovender is. Meer weten over beëdigde vertalingen? Lees hier het blog van collega Madeleine de Leede.

Meer vragen over vertalen en/of tolken? Kijk of je vraag hiertussen staat: http://www.vertalersitaliaans.nl/veelgestelde-vragen-tolken-en-vertalen/ 

Netwerk Vertalers Italiaans

Sinds een aantal jaar ben ik lid van het Netwerk Vertalers Italiaans, een samenwerkingsverband van tolken en vertalers Italiaans in Nederland. Het NVI is nuttig voor mensen die op zoek zijn naar een professionele tolk of vertaler, want alle leden hebben hun eigen specialisatie en/of vaardigheden. Of je nu op zoek bent naar een gerechtstolk, een vertaler voor een pittige medische tekst of iemand met een andere talencombinatie dan alleen Italiaans<>Nederlands, het netwerk biedt altijd een geschikte tolk of vertaler voor je opdracht. Bovendien is het NVI nuttig voor de tolken en vertalers zelf. Het is fijn om met collega’s te kunnen brainstormen over specifieke vertaalproblemen of terminologie, of om ervaringen uit te wisselen over de dagelijkse vertaalpraktijk. 

Er worden workshops georganiseerd die op het Italiaans zijn toegespitst, want die zijn bij andere aanbieders helaas nog dungezaaid. Naast bijscholingsbijeenkomsten en vergaderingen proberen we ook minimaal eenmaal per jaar een informele bijeenkomst te organiseren, gewoon voor de gezelligheid. Al wordt er ook dan natuurlijk veel over ons werk gepraat: we hebben immers een prachtig vak, waarover we nooit uitgepraat raken! Afgelopen weekend waren we bijvoorbeeld in Den Bosch, waar we hebben genoten van Bossche Bollen, een rondvaart over de Binnendieze en een gezellige borrel. Ondanks de regen een zeer geslaagde dag.

Meer informatie over het NVI vind je op www.vertalersitaliaans.nl. Lees ook ons weblog voor persoonlijke ervaringen uit de tolk- en vertaalpraktijk.

Vertalen is geen bijbaan

Gezien op het net:

Geld verdienen met vertalen

Geld verdienen met vertalen is een leuke bijbaan. Als vertaler kun je een aardig bedrag verdienen, ook als je niet professioneel vertaald. Als beëdigd vertaler verdien je natuurlijk aanzienlijk meer. Mogelijkheden zijn er voldoende. Bijvoorbeeld freelance vertaalwerk op via een website.

(http://schrijfenverdien.blogspot.nl/2012/10/geld-verdienen-met-vertalen.html)

Vertalen is een vak. Hoe vaak moet dat nog worden gezegd? Een vertaler is een hoogopgeleide professional, die zijn bron- en doeltaal tot in de puntjes beheerst en rekening houdt met de culturele aspecten van een tekst. Een goede vertaler weet dat er wezenlijke verschillen zijn tussen – in mijn geval – het Italiaans en het Nederlands en dat daarmee rekening moet worden gehouden in de vertaling. Wat in het Nederlands een pakkende slogan is, werkt mogelijk in het Italiaans juist helemaal niet. Een vertaler kijkt dus ook kritisch naar de stijl en de toon van een tekst, om de boodschap van die tekst zo nauwkeurig mogelijk te kunnen weergeven in de doeltaal. Iets wat Google Translate echt niet kan, dat lijkt me duidelijk, maar wat ook ongeschoolde ‘vertalers’, mensen die wel een aardig woordje Engels, Frans of Duits spreken, niet beheersen.

Als ik dan advertenties tegenkom zoals die hierboven gaan mijn nekharen overeind staan, zeker als er ook nog zo’n dikke dt-fout in staat. Bovendien staat er een pertinente onwaarheid in, namelijk dat je als beëdigd vertaler ‘natuurlijk’ meer verdient. Een beëdigd vertaler is een vertaler die in het Register Beëdigde Tolken en Vertalers staat en zo bij wet gerechtigd is om vertalingen te maken waarvoor een beëdiging nodig is, zoals juridische stukken of officiële documenten als geboorteaktes en diploma’s. Dit zegt dus helemaal niets over de vergoeding die hij/zij daarvoor krijgt.

Dit is nog zo’n mooie:

Een leuke manier om geld te verdienen is het vertalen van teksten. Professioneel is dit erg moeilijk, aangezien je diploma's en dergelijke moet hebben. Maar als bijbaantje is het goed te doen en erg makkelijk. Je vertaalt teksten naar Frans, Duits of Engels en krijgt hier geld voor!

(http://muyinfo.blogspot.nl/2011/12/geld-verdienen-met-het-vertalen-van.html)

Waarom zou vertalen als bijbaantje prima te doen zijn, als het professioneel zo moeilijk is? Ja, een echte vertaler heeft inderdaad een (ver)taaldiploma, omdat hij zijn vak moet verstaan. Zolang dat bewustzijn er bij bedrijven – onze klanten – niet is, en zij liever in zee gaan met een student die voor een tientje per uur hun website wel even vertaalt, zullen we slechte vertalingen blijven tegenkomen. Gelukkig kunnen we daar af en toe smakelijk om lachen – al is het natuurlijk eigenlijk om te huilen.