You know you've been in Italy too long, when...

Als je lang in het buitenland woont, neem je soms bepaalde gewoontes van de lokale bevolking over. Of je kijkt niet meer op van dingen die je aanvankelijk misschien nog vreemd vond. Dat geldt ook voor mij als ik langer dan een paar dagen in Italië verblijf. Mijn zonnebril zit als het ware vastgeplakt aan mijn hoofd en gaat zelfs binnen of tijdens een regenbui niet meer af. Ik praat harder en met wilde gebaren. Door rood rijden kan gewoon, dat heet anticipare il verde, anticiperen op groen. Onderstaande link vond ik dan ook zeer herkenbaar!

Ga naar website "You know you've been in Italy too long, when..."

Italiaans leren? Het nieuwe najaarsprogramma van de Volksuniversiteit Utrecht

Het Italiaans is een taal die tot de verbeelding spreekt: melodieus, hartstochtelijk, mooie klanken en wilde gebaren. Een verblijf in Italië wordt nog leuker als je de taal beheerst! In september 2012 starten de nieuwe taalcursussen van de Volksuniversiteit Utrecht. Kijk hier voor het cursusaanbod. Kom naar de Open Dag op 1 september om met een van de docenten te spreken over je instapniveau of schrijf je direct in!
Liever op maat gemaakte privéles? Dat kan ook! Naast de taal leer je ook de Italiaanse cultuur kennen, want taal en cultuur gaan hand in hand. Kijk voor meer informatie op mijn website.  

Een voorproefje: de nieuwe Mazzantini

Komende zomer verschijnt bij Uitgeverij Wereldbibliotheek een nieuwe boekvertaling van mijn hand (in samenwerking met co-vertaler Miriam Bunnik): Niemand overleeft alleen van Margaret Mazzantini. Na het overweldigende Ter wereld gekomen schrijft Mazzantini opnieuw een roman over de liefde, of liever: het einde daarvan.

Delia en Gaetano hielden van elkaar. Ze waren getrouwd, maar zijn dat nu niet meer. Ze ontmoeten elkaar in een restaurant, een paar weken nadat ze uit elkaar zijn gegaan, en praten over hun relatie. Waar is het verkeerd gegaan? Ze blikken terug op hun jeugd, op hun leven samen. We leren hun gevoelens kennen, hun eenzaamheid, hun woede, maar ook de liefde die er tussen hen was en misschien nog steeds wel is.

In hetzelfde restaurant zitten een oudere man en vrouw, die duidelijk nog zeer gelukkig met elkaar zijn. Dit echtpaar vormt als het ware een spiegel voor Delia en Gaetano. De man blijkt stervende te zijn en vraagt hun om voor hem te bidden, want niemand overleeft alleen. Misschien hadden zij het met wat hulp ook wel gered, misschien kunnen ze het inderdaad niet alleen.

Treffend toont Mazzantini de spanning tussen de rancuneuze Delia en de berouwvolle Gaetano. In een vloeiende, directe stijl geeft deze roman alle schakeringen van hun liefde weer, van de passie van het begin tot en met de woede van het einde.

Vanaf augustus verkrijgbaar.

Rome Reborn: een digitale rondvlucht over het Oude Rome

Sinds ik voor het eerst - inmiddels zo’n vijftien jaar geleden - door Rome wandelde, het Colosseum van binnen bekeek, de immense pilaren van het Pantheon omarmde en me vergaapte aan de grootste puinbak aller tijden (zoals mijn leraar Latijn het Forum Romanum destijds noemde), verlang ik er al naar om een keertje terug in de tijd te kunnen en het glorieuze Rome van weleer in al haar pracht en praal te aanschouwen. En nu kan het, althans in onze virtuele wereld. De Universiteit van Virginia maakte een prachtige driedimensionale reconstructie van het Rome van het jaar 320. Bekijk het filmpje hieronder en geniet van het machtige Oude Rome in vogelvlucht!

Nieuwe boekvertaling

Gisteren bracht de postbode de werkexemplaren en dus kunnen we nu eindelijk aan de slag met onze nieuwste boekvertaling: Tu sei il male, een thriller van Roberto Costantini. In Italië wordt hij de nieuwe Giorgio Faletti of zelfs de Italiaanse Stieg Larsson genoemd.

Maar voordat we kunnen beginnen met de vertaling, moeten we het boek natuurlijk eerst helemaal lezen. Lezen is voor mij nu dus ook werk. Wat heb ik toch een prachtige baan!

Nederlandse première van Italiaanse film Terraferma

Donderdag 8 maart gaat de film Terraferma van de Italiaanse regisseur Emanuele Crialese in première in verschillende Nederlandse filmtheaters. Na het prachtige Respiro is Crialese terug met een indrukwekkend familie-epos dat bekroond werd met de Speciale Juryprijs op het Filmfestival van Venetië en bovendien de Italiaanse inzending voor de Oscars was.

Terraferma vertelt het verhaal van een vissersfamilie op een prachtig onbedorven Siciliaans vulkaaneiland, nog nauwelijks bekend bij toeristen. De twintiger Filippo helpt zijn grootvader op hun vissersboot, terwijl zijn moeder Giulietta droomt van een beter leven op het vasteland. Filippo en zijn grootvader ontdekken tijdens het vissen een groep Afrikaanse vluchtelingen op zee. Ze besluiten de regels van het eiland te negeren en te handelen naar de wetten van de zee. Ze redden hen van de verdrinkingsdood en ontfermen zich over een zwangere vrouw en haar kind. Hierdoor komen Filippo en zijn familie klem te zitten tussen principes en realiteit. Wanneer het beleid jegens de vluchtelingen strenger wordt, neemt Filippo een onherroepelijke beslissing.

Tegen de achtergrond van een adembenemend landschap omringd door een diepblauwe zee, vertelt Terraferma het spannende verhaal van de zomer waarin Filippo zijn onschuld verliest.

Vertaaltaal

In het Nederlands beschikken we volgens mij nog niet over een officiële benaming voor het fenomeen, maar in het Engels en het Italiaans bestaat er al wel een term voor: translationese (ook wel translatese) of traduttorese (ook wel traduzionese). Een neologisme, waarmee een fenomeen wordt aangeduid dat helaas maar al te vaak voorkomt. Laten we het hier voor het gemak vertaaltaal noemen: een al te letterlijke vertaling van een tekst, vol woorden en grammaticale structuren uit de brontaal, leenvertalingen en onvertaalde woorden. Het resultaat is een soort imitatie van de brontaal, of een compromis tussen de brontaal en de doeltaal: vertaaltaal dus.

Deze vertaaltaal houdt geen rekening met de specifieke eigenschappen waarover elke taal afzonderlijk beschikt. Bovendien wordt de uiteindelijke vertaaltaal bepaald door de talencombinatie: vertaaltaal is elke keer weer anders. Het gaat hierbij overigens niet per se om incorrecte vertalingen, eerder om een te sterke interferentie met de brontaal, waardoor onbeholpen, ongrammaticale vertalingen ontstaan. De geproduceerde tekst wordt hoogstwaarschijnlijk gewoon begrepen door de doeltaallezer, al zal hij hier en daar iets beter zijn best moeten doen, een zin moeten herlezen of herformuleren. Dit is natuurlijk niet de bedoeling. Een vertaler moet zoveel mogelijk op de achtergrond blijven, zodat de lezer zich niet of nauwelijks realiseert dat hij een vertaalde tekst voor zich heeft. Een tekst geschreven in vertaaltaal heeft juist het tegenovergestelde effect!

Vertalingen in vertaaltaal komen vaak voor. Denk maar eens aan bijna onleesbare handleidingen of bijsluiters. Soms vanwege een machinevertaling, maar vaker nog doordat de vertaling niet is gemaakt door een native speaker, maar door iemand die de doeltaal slechts matig beheerst. Laat een tekst altijd laten vertalen door een specialist en voorkom vertaaltaal! Klik hier voor meer informatie